همان طور که نوشته های پیشین با سایر شیرهای متداول در صنایع مختلف آشنا شدیم، حال نوبت به بحث در مورد یکی دیگر از شیرهای پر مصرف صنعت،به نام شیر صافی می رسد. پس قبل از خواندن این مطلب، از شیر صافی استفاده نکنید 😉.

شیر صافی چیست؟

شیر صافی نوعی شیر است که با استفاده از یک قطعه توری مانند، باعث جلوگیری از عبور ضایعات و اضافات شناور سیال در مسیر لوله می شود. شیر صافی ممکن است در بالای پمپ ها قرار بگیرند تا آنها را در برابر ضایعات ساختمانی که ممکن است در لوله باقی مانده باشد محافظت کند. وجود اضافات در سیال باعث افت فشار می گردد که این امر اتلاف انرژی و خرابی دستگاه را در پی دارد. 


کاربرد شیر صافی

شیر صافی یکی از پرکاربردترین شیرها در صنعت به خصوص در صنایع خاص مانند آب و فاضلاب، نفت، گاز و پتروشیمی می باشد. یکی از ویژگی های متمایز این شیر آن است که با هر نوع سیالی از جمله گاز، آب، روغن، بخار و حتی فاضلاب سازگاری دارد. این شیر برای سیالاتی با خورندگی بالا مانند آب دریا همواره یکی از پیشنهادات محبوب کارشناسان بوده است .استفاده از این نوع شیر عمر دریچه ها را طولانی تر می کند و از پمپ های گران قیمت، کنتور و سایر تجهیزات محافظت می کند. اما نکته ای که در مورد این شیر کمتر اشاره می شود این است که این شیر فقط برای حذف ضایعات نیست !! در بعضی از موارد برای استخراج موارد با ارزش از دریا که به راحتی نمی توان آن ها را یافت از این شیر استفاده می شود. 


انواع شیر صافی 

تا بدین جای کار با شیر صافی و کاربردهای بی نظیرش آشنا شدیم. حال نوبت به انواع شیر صافی و ساختمان های متفاوت آنها می رسد. به طور کلی شیر صافی از لحاظ جنس متریال بدنه به پنج دسته شیر صافی برنجی، چدنی، کربن استیل، استنلس استیل و UPVC تقسیم می شوند. هر جنس نیز دارای چند نوع متفاوت از شیر صافی است که به طور مفصل به هر کدامشان می پردازیم . 


شیرصافی برنجی

شیر صافی برنجی یکی از پر فروش ترین و پر کاربرد ترین متریال ها می باشد که در موارد مختلفی مانند فیلترینگ، سیستم های گرمایشی، بهداشتی و پنوماتیک، انتقال بخار، آبیاری، خطوط انتقال گاز و نفت و انتقال مایعات غیر خورنده مثل بنزین استفاده می گردد. شیرآلات سیم ایتالیا یکی از برندهای مطرح در زمینه شیرآلات برنجی است که ساخت کشور ایتالیاست. شیر صافی برنجی سیم ایتالیا از جمله با کیفیت شیرهای صافی موجود در بازار ایران است که در طول چندین سال حضور این برند در بازار ایران، به خوبی امتحان خود را پس داده است. 

شیر صافی 74ACRNL سیم ایتالیا از آلیاژ بدون سرب تولید شده است که دوست دار محیط زیست بوده و برای مصارفی چون آب آشامیدنی و بهداشتی گزینه مناسبی است. در شکل زیر می توانید ساختمان کلی شیر صافی بدون سرب سیم ایتالیا را مشاهده کنید:

شیر صافی برنجی سیم ایتالیا

شیر 74AOT نوعی دیگر از شیر صافی سیم ایتالیاست که برای مصارف صنعتی غیر از آشامیدنی و بهداشتی مناسب است و فشار کاری آن 20 بار است. سایز معمول این شیر از ½  تا 4 اینچ می باشد و حداکثر دمای کارکرد ان 450 سانتیگراد است. در شکل زیرمی توانید عکس محصول را با ساختمان فنی آن به راحتی مقایسه کنید: 

شیر صافی برنجی سیم ایتالیا

تا به اینجای کار با دو مدل شیر صافی سیم ایتالیا آشنا شدیم. 

اما معرفی یکی از برندهای ایرانی شیر صافی هم خالی از لطف نیست؛ زیرا هم تولید با کیفیت کشور عزیزمان ایران است و هم از لحاظ مالی مقرون به صرفه است. شیرآلات کیز ایران یکی دیگر از برندهای معتبری ست که ولو ایران چندین سال است به تأمین محصولات این برند نام آشنای ایرانی می پردازد. شیر صافی کیز ایران دارای فشار کاری 16 بار است و تا سایز 2 اینچ هم به طور معمول موجود است. شیر صافی کیز ایران هم برای آب آشامیدنی و هم برای استفاده در صنعت مناسب است. 


شیر صافی چدنی

جنس چدن یکی دیگر از متریال های مورد استفاده برای تولید شیر که ویژگی های منحصر به فرد خود را دارد. چدن (متشکل از آهن،کربن و داکتیل ) نسبت به برنج حالت سخت تر و شکننده تری دارد. میراب یکی از شرکت های معتبر تولید کننده محصولات چدنی ایرانی، با تولید دو نوع متفاوت شیر صافی یکی از پیشنهادات کارآمد کارشناسان ولو ایران است. در ادامه با انواع شیر صافی های میراب آشنا خواهیم شد : 

شیر صافی چدنی تیپ Y میراب دارای دو مدل متفاوت با کاربردهای مجزا می باشد. نوع فلنجدار این تیپ برای شبکه های آب رسانی، صنعتی و موتور خانه ای مناسب است و فشارکاری آن تا 40 بار می باشد. ساختمان فنی و شکل ظاهری شیر به صورت زیر می باشد: 

شیر صافی Y شکل چدنی

نوع لایینینگ شده این شیر مناسب برای آب دریا با خورندگی بالاست و از نوعی لاستیک برای پوشش داخلی آن استفاده می شود تا از تماس مستقیم مواد خورنده با شیر جلوگیری کند.

نوعی دیگر از صافی چدنی میراب مدل T شکل است که مشخصات کارکردی آن شبیه به مدل Y شکل بوده و تفاوت آن در نوع توری آن است. توری داخلی تیپ T شکل  به سه حالت استوانه ای، تخت و قوس دار تولید می گردد. شکل زیر تصویری از ساختمان فنی این شیر می باشد. 

شیر صافی مدل T چدنی

نوع سوم صافی چدنی میراب، صافی یک سر فلنج است که در ورودی مکش پمپ ها و حوضچه ها قرار می گیرد. از مزایای این قطعه صافی میتوان به نوع سفارشی بودن آن اشاره کرد که در هر سایزی (با توجه به دهانه ورودی) قابل تولید و تأمین است. 

شیر صافی یک سر فلنج چدنی


شیر صافی کربن استیل  و استنلس استیل 

کربن استیل و استنلس استیل متریال های دیگری هستند که از آلیاژ آهن و مقدار قابل توجه ای کربن ساخته شده اند و دارای خاصیت ضد زنگ و ضد خوردگی می باشند. تفاوت کربن استیل و استنلس استیل در میزان کروم آنهاست که شکلی ظاهری متفاوتی نیز به هر دو جنس داده است. استنلس استیل دارای ظاهر شفاف است اما کربن استیل سطح مات دارد . اما نکته ای که این دو جنس را از هم متفاوت میکنداین است که استنلس استیل دو نوع متفاوت  304 و 316 دارد که هر یک کاربرد جداگانه دارند. نوع 304 برای سیالات خورنده و نوع 316 برای سیالات با خورندگی بالا به خصوص آب دریا می باشد. اما تفاوت در همینجا به پایان نمی رسد!! 

شیرهای استنلس استیل دارای دو نوع دیگر 304L  و 316L می باشد که برای خورندگی های میان دانه ای واتصالاتی که به جوشکاری نیاز دارند، مناسب است؛ به بیان ساده تر جوشکاری برای اتصال شیرصافی باعث فقر کروم می گردد که یکی از عوامل مهم خوردگی شیر به حساب می آید. با این تفاسیر انتخاب شیر صافی ای که متناسب با شرایط سیال عبوری و نوع اتصال باشد، مهمترین بخش است که مشورت با کارشناسان ولو ایران این امر را ساده و در کوتاه ترین زمان ممکن می سازد. 

شیر صافی کربن استیل و استنلس استیل


تفاوت شیر صافی با فیلتر چیست؟

این موضوع ممکن است سوالی باشد که ذهن شما را درگیر کرده باشد . فیلتر وسیله ای که ذرات معلق را از گاز یا مایع معینی جدا می کند اما یکبار مصرف است. ولی شیر صافی مانند یک الک ( قطعه توری شکل ) عمل کرده و قادر به جداسازی ذرات درشت تر از هر نوع سیال عبوری می باشد؛ یعنی دارای سه نوع توری متفاوت به لحاظ جداسازی می باشد که شامل ذرات کوچک، متوسط و بزرگ است تفاوت اصلی و مهم آن با فیلتر آن است که  میتوان شیر صافی را برای مدت بسیار طولانی استفاده کرد و تنها هر چند وقت یکبار به صورت دستی آن را تمیز و سرویس نمود.


مزایا و معایب شیر صافی

تا بدین جای کار با شیر صافی، کاربردهای متفاوت آن و جنس های مورد استفاده در این شیر آشنا شدیم. اما حالا زمان آن رسیده که درباره مزایا و معایب این نوع شیر بیشتر بدانیم. پس با هم نگاهی به جدول زیر می اندازیم: 

مزایا
معایب
مقرون به صرفه بودن
تغییر جهت جریان باعث افت فشار در سیال عبوری می شود .
نگهداری به راحتی
امکان بروز  مشکل در اتصال فلنجی
انتقال حجم کثیری از رسوبات به قسمت غربال
امکان نشتی در قسمت درزگیر
مناسب برای جریال عبوری هم افقی و هم عمودی
باقی ماندن رسوبات در شیر که باید دستی تمیز گردد


مراحل نصب شیر صافی

ابتدا باید تمام سطوح ماشینکاری شده را با دقت بررسی کنید تا از عیب و نقص آن جلوگیری کنید و قسمت مکش آن عاری از اشیاء خارجی باشد. کلیه فشارگرها باید با فلش بر روی بدنه شیر صافی که در جهت جریان قرار دارد نصب شود. برای نصب فشار دهنده های فلنج، پیچ فلنج باید به تدریج در چرخش جهت عقربه ساعت سفت شود تا همه پیچ ها محکم شوند. اکنون می توانید ضمن بررسی هرگونه نشت در اطراف اتصالات، به تدریج سیستم را تحت فشار قرار دهید. اگر نشتی رخ داد، فشار سیستم را پایین آورده و مراحل نصب را از سر شروع کنید. 


نکات ایمنی که در باره شیر صافی باید حتما رعایت شود !!!

هنگامی که شیر صافی نیاز به سرویس یا تمیزکاری دارد حتما ابتدا فشار سیستم را به صفر برسانید سپس اجازه دهید تا کاملا خنک شود. بعد می توانید به آرامی درپوش آن را بردارید. اگر هنگامی که سیستم فشار بالایی را تحمل می کند، درپوش آن برداشته شود، امکان خسارت جدی به سیستم و اپراتور آن وجود دارد. زیرا باعث پاشیدن آب داغ یا سیال اسیدی به بیرون می شود. نکته بعدی آن است که در تمیز کردن صفحات شیر باید نهایت دقت را به کار برد. پس از برداشتن صفحه باید آن را با استفاده از محلول تمیز کننده برای چند ساعت خیس کرده سپس با استفاده از برس به آرامی آن را تمیز کنید. هرگز اجازه ندهید که ضایعات به دام افتاده در شیر برای مدت طولانی در آن باقی بماند، زیرا زدودن آن دشوار خواهد شد. همواره باید یک برنامه تمیز کاری منظم برای جلوگیری از گرفتگی صفحه ها شیر در روتین کاری خود داشته باشید. 


ممنون از زمانی که برای خواندن این مطلب گذاشتید. نظرات و سوالات خود را در قسمت انتهای صفحه با ما به اشتراک بگذارید.